CHỦ ĐỀ 01 · Thiết kế kiến trúc
Từ yêu cầu đến quyết định kiến trúc
Xác định điều hệ thống phải đạt được trước khi chọn agent, model hay framework.
01Bắt đầu bằng một kết quả đo được
Yêu cầu ‘dùng AI cho chăm sóc khách hàng’ chưa đủ để thiết kế. Hãy xác định nhóm người dùng, loại yêu cầu, tỷ lệ xử lý đúng, thời gian phản hồi và trường hợp phải chuyển cho nhân viên. Ghi lại đường cơ sở hiện tại để biết thay đổi có tạo ra giá trị hay không.
02Ràng buộc là đầu vào của thiết kế
Lập bản đồ dữ liệu vào, xử lý, hành động và phản hồi. Với từng bước, ghi quyền truy cập, ngân sách, độ trễ cho phép và chủ sở hữu. Phân biệt ràng buộc bắt buộc với mong muốn. Một model trả lời tốt vẫn không đáp ứng yêu cầu nếu dữ liệu không được phép đi qua nền tảng triển khai đó.
03Giữ quyết định có thể kiểm chứng
Một Architecture Decision Record (ADR) ghi bối cảnh, lựa chọn, phương án đã cân nhắc và hệ quả. Thêm giả định cần kiểm chứng cùng điều kiện xem xét lại. Chọn thiết kế đơn giản đủ đạt tiêu chí rồi dùng một lát cắt thực tế để thử rủi ro lớn nhất.
GÓC QUYẾT ĐỊNH
Một đội muốn agent tự xử lý hoàn tiền, nhưng chưa thống nhất giao dịch nào được tự động duyệt.
Thống nhất chính sách hoàn tiền, phạm vi uỷ quyền và tiêu chí thành công trước. Tách bước đề xuất của Claude khỏi bước thực thi giao dịch được kiểm soát bằng code.
Những điều cần giữ lại
- Kết quả kinh doanh → tiêu chí chấp nhận → thiết kế.
- Mọi hành động quan trọng cần chủ sở hữu và đường xử lý lỗi.
- ADR phải làm rõ cả đánh đổi và điều kiện thay đổi quyết định.
Thuật ngữ quan trọng
7 thuật ngữ của bài — lưu thành thẻ ghi nhớ để ôn theo lịch.
- Success criteria
- Tiêu chí thành công đo được — nhóm người dùng, loại yêu cầu, tỷ lệ xử lý đúng, thời gian phản hồi — chốt trước khi chọn agent, model hay framework.
- Baseline
- Số đo của quy trình hiện tại trước khi thay đổi. Không ghi lại baseline thì không biết giải pháp AI có thật sự tạo ra giá trị hay không.
- Hard constraint
- Ràng buộc bắt buộc của thiết kế như quyền truy cập dữ liệu, ngân sách hay độ trễ cho phép, phải tách khỏi mong muốn. Model trả lời tốt vẫn bị loại nếu dữ liệu không được phép đi qua nền tảng triển khai đó.
- Latency budget
- Độ trễ cho phép của từng bước, ghi cùng quyền truy cập, ngân sách và chủ sở hữu khi lập bản đồ dữ liệu vào, xử lý, hành động và phản hồi.
- ADR (Architecture Decision Record)
- Bản ghi quyết định kiến trúc gồm bối cảnh, lựa chọn, các phương án đã cân nhắc và hệ quả, kèm giả định cần kiểm chứng và điều kiện xem xét lại quyết định.
- Vertical slice
- Lát cắt thực tế của thiết kế đơn giản đủ đạt tiêu chí, dùng để thử rủi ro lớn nhất của giải pháp.
- Revisit condition
- Điều kiện ghi sẵn trong ADR khiến quyết định phải được xem xét lại — số đo vượt ngưỡng, ràng buộc thay đổi, giả định bị bác bỏ — để một lựa chọn không bị giữ nguyên chỉ vì đã lỡ chọn.
THỬ ÁP DỤNG
Chọn một quy trình trong công việc. Viết 3 tiêu chí thành công, 2 ràng buộc bắt buộc và một điều kiện khiến bạn quyết định chưa dùng AI.